ҚЫРҒЫЗ КИІЗІ ЕЖЕЛГІ ҚОЛӨНЕРДЕН СӘН ЖӘНЕ ДИЗАЙН ӘЛЕМІНДЕГІ ЗАМАНАУИ ӨНЕРГЕ ДЕЙІН
DOI:
https://doi.org/10.63464/3079-3394-2025-4-5-12Кілт сөздер:
Қырғыз киізі, дәстүрлі қолөнер, заманауи дизайн, сән, өнер, экологиялық таза материал, мәдени мұра, шырдақ, ала-киізАңдатпа
Бұл мақалада қырғыз киіз өнерінің көшпелі мәдениетте дәстүрлі қолданылуынан сән және дизайн әлеміндегі заманауи қолданбаларға дейінгі эволюциясы қарастырылады. Киіз бұйымдарының бұрынғы символдық және практикалық маңызы, сондай-ақ олардың қазіргі әлемдегі бірегей, экологиялық таза материал ретінде қайта жандануы талданады. Мақалада шырдақтар мен ала-қиыздар жасау сияқты дәстүрлі әдістердің эксклюзивті киімге, аксессуарларға және интерьер заттарына айналып, заманауи дизайнерлердің қолында қалай өзгеретіні қарастырылады. Мәдени бірегейлікті сақтаудағы киіздің рөліне және оның Қырғызстанның шығармашылық экономикасын дамытудағы әлеуетіне ерекше назар аударылады. Мақалада жаһандану жағдайында киіз өндірісін дамытудың мәдени, эстетикалық және әлеуметтік-экономикалық аспектілері қарастырылады. Онда материалдың экологиялық тазалығы, ерекше құрылымы және қолөнер шеберлігі қырғыз киізінің халықаралық деңгейде танылуына, оны халықаралық дизайнерлердің коллекцияларына қосуға және беделді көрмелерге қатысуына ықпал ететіні атап өтіледі. Мақалада дәстүрлі қолөнердің мәдени құндылығын сақтай отырып, қазіргі заманғы талаптарға қалай сәтті бейімделетіні көрсетілген.
